ابو القاسم سلطانى
472
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
دانه همچنين داراى يك آلكالوئيد ناشناخته است . خاكستر دانهها داراى كلسيم ، مننيزيوم ، سديم ، پتاسيم و فسفر مىباشد . دانه حدود 45 - 40 درصد روغن دارد . روغن بدست آمده از دانه محتوى اسيدهاى ميريستيك ، پالمىتيك ، استهآريك ، آراشيديك و لينولئيك اسيد و چربى مىباشد . خواص : بندآورنده خونريزىهاى زخمهاى تازه ، التيامدهنده زخم ، ضدعفونىكننده و مسهل . موارد مصرف درمانى : از شيرابه برگ و شاخه بهطور موضعى در خونريزى زخمهاى تازه ، اكزما ، جرب ، تبخال ، آبسه و رماتيسم و از جوشانده برگ به شكل دهانشويه براى تقويت لثه ، عفونت دندان و جلوگيرى از خونريزى لثه و از جوشانده گرم براى از بين بردن كرم گينه Guinea worm استفاده مىشود . از دانه بوداده در زخمها ، بواسير خونى و بيمارىهاى پوست و از روغن دانه بهطور موضعى در رماتيسم و فالج استفاده به عمل مىآيد . روغن مسهل قوى است هر 60 گرم آن معادل 65 گرم روغن كرچك است . روغن دانه چون اثر تحريككنندگى ندارد در صابونسازى و براى روشنائى استفاده مىشود . توجه : گياه سمى است . علائم مسموميت عبارتند از سرگيجه ، دردهاى شكمى ، حالت تهوع و استفراغ . مصرف آن بايد طبق دستور پزشك باشد . ( 1 * ) - با اسامى هندى و اردو كه در چند سطر بالا و واژهنامه آمده است مقايسه شود . امروزه به عربى گياه را دند برى و حب الملوك مىنامند . ( 2 * ) - مخزن الادويه ، صفحه 149 ( 3 * ) - معارف گياهى ، جلد 6 صفحه 1 Code - 2891 جوز ارمد Juglans cinerea L . درختى است برگريز به ارتفاع 30 - 12 متر از خانواده Juglandaceae ، پوست درخت خاكسترىرنگ ، برگها به درازاى حدود 50 سانتيمتر يا بيشتر ، متناوب ، منقسم به 19 - 11 برگچه بيضى شكل ، نوكتيز ، به درازاى 5 / 12 - 5 سانتيمتر ، سبزرنگ ، كركدار و معطر . ميوه بيضى شكل به درازاى 5 / 6 - 4 سانتيمتر ، چسبناك ، با بوى قوى ، طعم شيرين و روغنى . هر چهار يا پنج عدد آن به صورت مجتمع مىباشند .